Bir kenti anlamak; yalnızca onun sokaklarını, yapılarını ya da bugünkü sınırlarını bilmekle mümkün değildir. Asıl mesele, o kentin hafızasına kulak verebilmek, yüzyıllar boyunca biriken izleri okuyabilmek ve geçmişten bugüne uzanan sürekliliği doğru bir bilinçle kavrayabilmektir. Menemen, tam da bu anlamda, üzerinde taşıdığı 8 bin yıllık tarihsel birikimle yalnızca bir yerleşim alanı değil; medeniyetlerin iz bıraktığı, kültürlerin yoğrulduğu, yaşayan ve yaşatan bir kenttir.
Bu kadim coğrafyada binlerce yıl boyunca farklı uygarlıklar doğmuş, büyümüş ve geride bugün hâlâ izlerini sürebildiğimiz zengin bir kültürel miras bırakmıştır. Menemen’in toprağında, suyunda, üretiminde ve gündelik hayatında bu çok katmanlı geçmişin izleri hâlâ canlıdır. Bizlere düşen sorumluluk ise bu mirası yalnızca korumak değil; onu anlamak, görünür kılmak ve gelecek kuşaklara doğru bir biçimde aktarmaktır. “Yaşayan ve yaşatan kent” anlayışını her fırsatta vurgulamamızın nedeni tam da budur.
Elinizdeki bu eser, Menemen’in tarihsel, sosyal ve kültürel serüvenini bilimsel bir titizlikle ele alan, arşiv belgelerine ve birincil kaynaklara dayanan nitelikli akademik çalışmaların bir araya gelmesiyle ortaya çıkmıştır. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan geniş bir zaman diliminde Menemen’in geçirdiği dönüşümü; idari yapıdan nüfus hareketlerine, ekonomik ilişkilerden toplumsal hafızaya kadar çok yönlü bir perspektifle ele alan bu çalışma, ilçemizin geçmişine dair önemli bir boşluğu doldurmaktadır.